De rol van bruin vet bij Wim Hof

Onderzoek aan de Universiteit Maastricht (NUTRIM) in samenwerking met Nucleaire Geneeskunde, MUMC+

Wat is bruin vet?

Bruin vet komt de laatste jaren steeds meer in het nieuws en er zijn aanwijzingen dat het een rol speelt bij het voorkomen en het behandelen van overgewicht. Maar wat is bruin vet eigenlijk? Bruin vet is een soort vetweefsel dat in plaats van energie op te slaan zoals wit vet, in staat is om energie te verstoken. Hierbij wordt warmte geproduceerd.

De warmte die gegenereerd wordt door het bruine vetweefsel is belangrijk om de lichaamstemperatuur op peil te houden in kleine zoogdieren (bijv. knaagdieren) en ook bij menselijke baby’s. Het werd gedacht dat dit bruine vet niet meer aanwezig zou zijn in volwassenen. Echter, in 2009 is door onderzoek aan de Universiteit van Maastricht aangetoond dat de volwassen mens nog wel degelijk bruin vet heeft en dat dit geactiveerd kan worden door kou [o.a. van Marken Lichtenbelt, 2009]. Uit dat onderzoek bleek ook dat mensen met overgewicht minder tot geen bruin vet meer hebben. Dit wijst op een rol voor bruin vet bij obesitas.

waarom hebben we het bruin vet gemeten bij Wim hof?

Gezien de ultieme prestaties van Wim onder extreme koude omstandigheden verwachten wij dat bruin vet ook een rol zou kunnen spelen in de handhaving van zijn lichaamstemperatuur. Daarnaast zijn er aanwijzingen in de wetenschappelijke literatuur dat de hoeveelheid bruin vet met de leeftijd afneemt. Zou bruin vet nog een rol spelen bij Wim zijn prestaties in de kou?

Experiment
Om dit te testen is Wim gedurende twee dagen gemeten op de Universiteit van Maastricht. De eerste dag is zijn bruin vet gemeten tijdens een neutrale (kamer) temperatuur en de volgende dag in een koude omgeving (11 graden, in een zwembroek). Tijdens deze metingen werd Wim in een klimaattent gelegd waarin de temperatuur goed gestuurd kon worden. We hebben het volgende gemeten:

•    Bruin vet
•    Warmteproductie tijdens de kou
•    Lichaamstemperaturen
•    Hartslag en bloeddruk
•    Huiddoorbloeding
•    Warmte productie capaciteit van de spier.
•    Lichaamssamenstelling (vet-, vetvrije-, en botmassa)

Resultaten
Tijdens de kou kan het lichaam twee dingen doen: warmte produceren en/of het lichaam afsluiten van de koude omgeving door middel van verminderen van de huiddoorbloeding. De mate van afsluiting bij Wim was vergelijkbaar met jongvolwassenen. Opvallend was dat Wim tijdens de koude veel extra warmte produceert; zelfs méér dan jongvolwassenen (gemiddeld 35% bij Wim t.o.v. 0% tot 20% bij jongvolwassenen). Wim liet zelfs momenten zien waarin hij zijn warmteproductie opschroefde naar meer dan 50% boven normaal.
Was bruin vet verantwoordelijk voor deze enorme warmteproductie tijdens de kou? Uit het onderzoek (PET-CT scan) is bij de thermoneutrale meting geen bruin vet gezien. Echter, in de kou blijkt dat hij net zoveel bruin vet heeft als jonge slanke volwassen mannen, en dat dit bruin vet dus deels aan de extra warmteproductie heeft bijgedragen. Dit is dus een interessante bevinding en is tevens een aanwijzing dat koude training ervoor zorgt dat bruin vet behouden blijft.

Conclusie
We kunnen dus concluderen dat Wim tijdens zijn prestaties in de kou zijn warmte productie enorm kan verhogen en dat bruin vet hier deels aan kan bijdragen. Het andere deel zou mogelijk verklaard kunnen worden door warmteproductie in de spier (zonder te rillen), maar helaas is dit nog niet meetbaar tijdens de koude experimenten. Het interessante aan deze studie is dat je (waarschijnlijk door koude training) op middelbare tot hogere leeftijd nog wel degelijk je bruin vet kan behouden.

Referenties
van Marken Lichtenbelt WD, Vanhommerig JW, Smulders NM, Drossaerts JM, Kemerink GJ, Bouvy ND, Schrauwen P, Teule GJ 2009. Cold activated brown adipose tissue in healthy men. N Engl J Med 360:1500-1508.

Het onderzoeksteam:
Wouter van Marken Lichtenbelt
Maarten Vosselman
Boris Kingma
Guy Vijgen
Team van Nucleaire Geneeskunde
Website: www.thermu.eu
 

WHM Academy Our nature healthy.

De WHM Academy is geaccrediteerd door het CRKBO

Nieuwsbrief